Handgemaakt door Vera van Manen

Vera van Manen heeft zich door de jaren heen bekwaamd in de traditionele techniek van het maken en decoreren van de Venetiaanse maskers. Regelmatig bezoekt zij Venetië om de nog ongedecoreerde maskers van Papier-maché in te kopen bij de ateliers, waar deze nog steeds op ambachtelijk wijze met de hand worden vervaardigd. Een groot deel van de bijzondere decoratiematerialen komen ook uit Venetië, waaronder zijde, kant, veren, glaskralen en ornamentsieraden.

Vervolgens worden de maskers door Vera met de hand gedecoreerd. Vera maakt uitsluitend unieke maskers. Er wordt nooit een zelfde exemplaar gemaakt. Veel maskers zijn onderdeel van de personages uit de Commedia dell'Arte. Jaarlijks in februari tijdens het beroemde Venetiaans Carnaval worden nog steeds de toneelstukken van de Commedia dell'Arte volgens Middeleeuwse traditie uitgevoerd.

 
Commedia dell'arte
Commedia dell'arte is de gebruikelijke naam voor het Italiaanse geïmproviseerde typentoneel van de 16e tot 18e eeuw. Andere namen voor het genre zijn Commedia delle maschere (naar de gebruikte maskers), Commedia all’ Italiana e.a.
Kenmerkend is dat in de toneelstukken (komedies) steeds dezelfde personages met steeds dezelfde naam, een direct herkenbaar uiterlijk en eenzelfde karakter optreden.

 

Enkele personages zijn:


Arlecchino (Harlekijn)
Brighella
Capitano (kapitein)
Colombina
Dottore (dokter)
Isabella
Pantalone
Pulcinella
Scaramouche


Over de herkomst is weinig zeker, al ligt voor de hand dat ze aansloot bij bepaalde traditionele elementen. Tegenover de "geleerde" komedie, die aan de hoven en academies door gelegenheids(amateur)spelers werd opgevoerd, belichaamde de Commedia dell'arte de scenische volkshumor, kwam uit het lagere volk en werd van 1545 af uitsluitend door beroepsacteurs gespeeld. Het betreft hier een toneeltechniek waarbij geen geschreven tekst wordt gebruikt: de hoofdinhoud van het stuk was vastgelegd in een "scenario", waarop de spelers verder improviseerden, elk naar eigen smaak en talent. Er werden zoveel mogelijk toespelingen op actuele gebeurtenissen en personen ingelast, gapingen in de handeling werden opgevuld met visuele grappen, met zorgvuldig voorbereide tirades, acrobatische capriolen, muziek, dans, pantomime, enz. Het improviseren was daardoor eigenlijk een "vak". (un' arte)

 

                   


De improvisatie bracht met zich mee dat de acteurs bijzonder goed op de hoogte moesten zijn van elkaars reactie. Rollen van een zelfde karakter werden dan ook vrijwel steeds aan een zelfde acteur toevertrouwd. Iedere Italiaanse regio leverde een masker of vaststaand type: zo zorgde het erudiete Bologna voor de figuur van de pedante Dottore, de handelsstad Venetië voor het type van de koopman Pantalone, het aan Spanje onderworpen Napels voor de Capitano, Bergamo, de stad van de lastdragers, voor de lepe dienaren Arlecchino en Brighella, enz. De rollen van Colombina en andere gewiekste kamermeisjes e.d. werden door vrouwen vervuld.


De populaire Venetiaanse maskers krijgen hedendaags steeds meer decoratieve waarde in de trendy barok en renaissance interieuren; een klassieke trend die zich blijft voortzetten. Er zijn ontelbare modellen gezichts- ogen- bruids- en stokmaskers. Jaarlijks nemen veel toeristen bij bezoek aan Venetië een masker mee als cadeau of ultieme vakantieherinnering aan de wereldberoemde stad.