|







|
 
Handgemaakt door Vera van Manen
Vera van Manen heeft zich door de jaren heen bekwaamd in
de traditionele techniek van het maken en decoreren van
de Venetiaanse maskers. Regelmatig bezoekt zij Venetië
om de nog ongedecoreerde maskers van Papier-maché in te
kopen bij de ateliers, waar deze nog steeds op
ambachtelijk wijze met de hand worden vervaardigd. Een
groot deel van de bijzondere decoratiematerialen komen
ook uit Venetië, waaronder zijde, kant, veren,
glaskralen en ornamentsieraden.
Vervolgens worden de maskers door Vera met de hand
gedecoreerd. Vera maakt uitsluitend unieke maskers. Er
wordt nooit een zelfde exemplaar gemaakt. Veel maskers
zijn onderdeel van de personages uit de Commedia
dell'Arte. Jaarlijks in februari tijdens het beroemde
Venetiaans Carnaval worden nog steeds de toneelstukken
van de Commedia dell'Arte volgens Middeleeuwse traditie
uitgevoerd.
Commedia
dell'arte
Commedia dell'arte is de gebruikelijke naam voor het
Italiaanse geïmproviseerde typentoneel van de 16e tot
18e eeuw. Andere namen voor het genre zijn Commedia
delle maschere (naar de gebruikte maskers), Commedia
all’ Italiana e.a.
Kenmerkend is dat in de toneelstukken (komedies) steeds
dezelfde personages met steeds dezelfde naam, een direct
herkenbaar uiterlijk en eenzelfde karakter optreden.
Enkele personages zijn:
Arlecchino (Harlekijn)
Brighella
Capitano (kapitein)
Colombina
Dottore (dokter)
Isabella
Pantalone
Pulcinella
Scaramouche
Over de herkomst is weinig zeker, al ligt voor de hand
dat ze aansloot bij bepaalde traditionele elementen.
Tegenover de "geleerde" komedie, die aan de hoven en
academies door gelegenheids(amateur)spelers werd
opgevoerd, belichaamde de Commedia dell'arte de
scenische volkshumor, kwam uit het lagere volk en werd
van 1545 af uitsluitend door beroepsacteurs gespeeld.
Het betreft hier een toneeltechniek waarbij geen
geschreven tekst wordt gebruikt: de hoofdinhoud van het
stuk was vastgelegd in een "scenario", waarop de spelers
verder improviseerden, elk naar eigen smaak en talent.
Er werden zoveel mogelijk toespelingen op actuele
gebeurtenissen en personen ingelast, gapingen in de
handeling werden opgevuld met visuele grappen, met
zorgvuldig voorbereide tirades, acrobatische capriolen,
muziek, dans, pantomime, enz. Het improviseren was
daardoor eigenlijk een "vak". (un' arte)

De improvisatie bracht met zich mee dat de acteurs
bijzonder goed op de hoogte moesten zijn van elkaars
reactie. Rollen van een zelfde karakter werden dan ook
vrijwel steeds aan een zelfde acteur toevertrouwd.
Iedere Italiaanse regio leverde een masker of vaststaand
type: zo zorgde het erudiete Bologna voor de figuur van
de pedante Dottore, de handelsstad Venetië voor het type
van de koopman Pantalone, het aan Spanje onderworpen
Napels voor de Capitano, Bergamo, de stad van de
lastdragers, voor de lepe dienaren Arlecchino en
Brighella, enz. De rollen van Colombina en andere
gewiekste kamermeisjes e.d. werden door vrouwen vervuld.
De populaire Venetiaanse maskers krijgen hedendaags
steeds meer decoratieve waarde in de trendy barok en
renaissance interieuren; een klassieke trend die zich
blijft voortzetten. Er zijn ontelbare modellen gezichts-
ogen- bruids- en stokmaskers. Jaarlijks nemen veel
toeristen bij bezoek aan Venetië een masker mee als
cadeau of ultieme vakantieherinnering aan de
wereldberoemde stad. |